MMA – Mixed Martial Arts

MMA to formuła kontaktowych sportów walki, która pozwala na stosowanie różnorodnych technik, mieszaniny różnych stylów. Zasady uwzględniają stosowanie uderzeń i różnorodnych technik chwytów i dźwigni, zarówno w pozycji stojącej (tzw. stójce) jak i w parterze. Nowoczesna konkurencja MMA powstała w 1993 roku wraz z założeniem Ultimate Fighting Championship (UFC). Początkowo opierała się na znalezieniu najbardziej efektywnych sztuk walki dla prawdziwych starć nie uwzględniających broni. Zawodnicy specjalizujący się w różnych stylach walk ścierali się ze sobą bez wyszukanych i licznych zasad dbających o ich zdrowie w myśl zasady „wszystkie chwyty dozwolone”. W następnej dekadzie sponsorzy wdrożyli wiele dodatkowych zasad mających na celu podniesienie bezpieczeństwa walczących zawodników oraz podniesienie akceptacji tego sportu. Następstwem zmian było znaczne podniesienie popularności wśród wydarzeń nadawanych w systemie pay per view takich jak gale bokserskie czy zawody zapaśnicze.

Dzieje dawne

Jedną z najwcześniejszych form z rozprzestrzenionych sportów walki wręcz, w której nie obowiązywały prawie żadne zasady był grecki pankration. Został on wprowadzony do igrzysk olimpijskich w 648 roku p.n.e. Jeszcze nawet we wczesnym średniowieczu posągi słynnych pankratiasts były stawiane w Rzymie i innych miastach. Walki bez zasad miały miejsce także, pod koniec 1800 roku, kiedy to zawodnicy reprezentujący ogromną rozpiętość stylów walk, między innymi grecko – rzymskie zapasy spotykali się na zawodach w całej Europie. Pierwsze największe spotkanie między bokserem a zapaśnikiem w nowożytnych czasach miało miejsce w 1887 roku kiedy John L. Sullivan, wtedy mistrz świata wagi ciężkiej w boksie wszedł na ring ze swoim trenerem, grecko – rzymskim mistrzem w zapasach William’em Mooldon i został rzucony na matę w przeciągu dwóch minut.

Następny pojedynek miał miejsce w późnych latach 90 – tych XIX wieku kiedy przyszły mistrz wagi ciężkiej w boksie, Bob Fitzsimmons, walczył z Europejczykiem, grecko – rzymskim mistrzem zapasów Ernestem Roeber’em. Rzekomo Roeber doznał złamania kości policzkowej w tym starciu, ale zdołał przewrócić Fitzsimmons’a na matę gdzie zastosował dźwignię na staw barkowy zmuszając go do poddania się.
W 1936 roku Kingfich Levinsky, bokser wagi ciężkiej oraz zahartowany w boju zapaśnik Ray Steele rywalizowali ze sobą w meczu styli dowolnych, który Steele wygral po 35 sekundach.

Kolejnym przykładem wczesnego MMA była sztuka walki Bartitsu, utworzona w Londynie w 1899 roku. Była to pierwsza sztuka walki, która łączyła w sobie azjatyckie i europejskie style i która wystawiała do walk europejskich i japońskich mistrzów przeciwko europejskim zapaśnikom.

Zawody łączące w sobie takie sztuki jak boks i jiujitsu były popularną rozrywką w całej Europie, Japonii oraz wyspach Pacyfiku w początkowych latach XX wieku. W Japonii zawody owe były znane jako „merikan”, słowo pochodzące z japońskiego slangu określającego amerykańską walkę (American Fighting). Zawody „merikan” odbywały się według wielu różnorodnych zasad, łącznie z punktami decyzyjnymi, najlepsze z trzech rzutów lub nokautów lub wygrana przez nokaut lub poddanie przeciwnika.
Proefesjonalne zawody zanikły po Pierwszej Wojnie Światowej i odrodziły się w dwóch formach: „shooto”, w których zawodnicy rzeczywiście walczyli oraz „show”, który przekształcił się w nowoczesną rozrywkę sportową – profesjonalne zapasy.

Dzieje nowoczesne

Historia nowoczesnych konkurencji MMA może wywodzić się z konferencji sztuk walki odbywających się w całej Europie, Japonii oraz na wyspach Pacyfiku z początku wieku, zawodów vale tudo organizowanych przez rodzinę Gracie w Brazylii od 1920 roku oraz wczesnych zawodów wielu styli, których gospodarzem był Antonio Inoki w Japonii w latach siedemdziesiątych XX wieku. Sport ten zyskał międzynarodowe uznanie i szeroki rozgłos w Stanach Zjednoczonych w 1993 roku, kiedy brazylijski zawodnik Jiu – Jitsu, Royce Gracie, umiejętnie wygrał pierwsze zawody UFC, pokonując trzech rywali w ciągu pięciu minut i tym samym spowodował rewolucję w sztukach walki. W międzyczasie, w Japonii, nieustające zainteresowanie tego typu walkami doprowadziło do powstania PRIDE FC w 1997 roku. Ruch, który doprowadził do powstania UFC oraz PRIDE był zakorzeniony w dwóch powiązanych ze sobą subkulturach, pierwszą były zawody vale tudo w Brazylii, po których nastąpiły pokazy japońskich zapaśników typu „shoot”. Vale Tudo rozpoczęło się w latach dwudziestych, tzw „Gracie Challange” (wyzwanie Gracie’ch) prowadzone początkowo przez Carlosa Gracie oraz Helio Gracie i były później kontynuowane przez potomków rodziny Gracie. W Japonii w latach 70 – tych seria zawodów w MMA, których gospodarzem był Antonoi Inoki, pobudziła ruch shoot – style w profesjonalnych japońskich zapasach, co ostatecznie doprowadziło do stworzenia pierwszych organizacji MMA, takich jak Shooto, założonej w 1985 roku.

Pomysł połączenia elementów wielu różnych styli walki w jedną całość został wprowadzony i rozpowszechniony przez Bruca Lee w późnych latach 60 – tych do wczesnych lat 70 – tych. Lee uważał, że „najlepszy wojownik nie jest bokserem, karateką czy dżudoką.Najlepszym wojownikiem jest ten, kto potrafi dostosować się do każdego stylu walki”. Jego innowacyjne pomysły zostały docenione w 2004 roku przez przewodniczącego UFC, Dana White, kiedy to nazwał Lee „ojcem MMA”. Ukazanie efektywności MMA nastąpiło, kiedy Armia Amerykańska wprowadziła MMA na pierwszych corocznych wojskowych mistrzostwach walki wręcz prowadzonych przez amerykańską szkołę sztuk walki w listopadzie 2005 roku.
MMA osiągnęło nowy szczyt popularności w USA w grudniu 2006 roku podczas rewanżu pomiędzy wtedy aktualnym mistrzem wagi ciężkiej UFC, Chuckiem Lindell, oraz byłym mistrzem Tito Ortizem, konkurując popularnością z jednymi z największych gal bokserskich wszechczasów pomagając w roku następnym rywalizacjom spod znaku UFC przekroczyć zyski z transmisji telewizyjnych jakichkolwiek poprzednich wydarzeń. W 2007 roku, Zuffa LLC, właściciele marki UFC MMA, kupili Japońską, konkurencyjną markę MMA czyli PRIDE, łącząc kontraktowych zawodników pod jedną marką, nawiązując tym samym do jednoczenia, jakie nastąpiło w innych sportach, jak na przykład scalenie AFL i NFL w amerykańskim football’u. Rezultatem zwiększonej ilości zawodników, organizowanych obozów szkoleniowych, wymiany informacji oraz nowoczesnej kinezjologii było znaczne zwiększenie zrozumienia efektywności różnorodnych strategii walk. Sprawozdawca UFC, Joe Rogan, twierdzi, że sztuki walki ewoluowały bardziej w ciągu dziesięciu lat po roku 1993 niż w czasie poprzedzających siedmiuset lat.

W pierwszych latach swego istnienia przez sztuki walki przewijało się wiele tradycyjnych styli – wszystkie od sumo po kick boxing – lecz bezustanny rozwój pokazał, które style były nieefektywne, a które przydatne.
Na początku lat 90-tych, trzy style wyróżniały się ze względu na swą efektywność w czasie zawodów: Brazylijskie Jiu-Jitsu, zapasy europejskie i odmiana zapasów typu „shoot”. Może to być częściowo związane z dorobkiem uprzednio wspomnianych styli, które być może ze względu na niedostatek zawodów MMA przed początkiem lat 90-tych były nieznane wielu praktykującym walki wręcz. Zawodnicy, którzy połączyli amatorskie zapasy z walka z uderzeniami i kopnięciami odnosili sukces w fazie walki, w której dominowała pozycja stojąca, podczas gdy uprawiający Jiu-Jitsu mięli wyraźną przewagę w walce w parterze. Zawodnicy, którzy nie znali technik zapaśniczych i grapplingowych udowodnili, że nie są zdolni poradzić sobie z technikami kończącymi. Profesjonalni zapaśnicy wnieśli balans amatorskich umiejętności oraz chwytów zapaśniczych kończących walkę, co w rezultacie przyczyniło się do powstania zbioru różnych multidyscyplinarnych umiejętności. Kiedy zawody stawały się coraz bardziej powszechne, ci którzy mieli dobre podstawy w stójce stali się bardziej rywalizujący, natomiast kiedy zapoznali się z obaleniami i technikami kończącymi poprowadziło to ich do znakomitych wyników w walkach przeciw wówczas dominującym chwytaczom. Następnie ci reprezentujący różnorodne style zapaśnicze dodali do swojego arsenału różnorodne techniki uderzeń i kopnięć. Ten ogólny rozwój zwiększonego treningu obejmującego stosowanie różnorodnych technik spowodował, że zawodnicy stali się multidyscyplinarni.

Najpopularniejsze dyscypliny

Pozycja stojąca, popularnie zwana stójką: różnorodne style boksu, kickboxing’u, Muay Thai i karate (full kontakt) są trenowane, aby polepszyć pracę nóg, uderzenia łokciami, kopnięcia, uderzenia kolanami oraz uderzenia pięścią.
Walka w pozycji stojącej zwartej tzw. klincz: styl wolny i grecko – rzymskie zapasy, Sambo oraz Judo są trenowane, aby ulepszyć walkę w klinczu, obalenia i rzuty, podczas gdy Muai Thai jest trenowany w celu usprawnienia dominacji w „klinczu uderzanym”.
Walka w parterze: Brazylijskie Jiu – Jitsu, zapasy profesjonalne, Sambo i Judo trenowane są, aby usprawnić techniki kończące i obronę przed nimi. Te style są również ćwiczone by ulepszyć i utrzymać kontrolę w parterze.

Niektóre style zostały zaadaptowane z ich tradycyjnych form jak na przykład boks, w którym brakuje efektywnej obrony przed kopnięciami i rzutami, lub Judo, które musiało zostać zaadaptowane do walk bez użycia Gi. Aby ulepszyć różne aspekty swej walki każdy zawodnik trenuje z wieloma trenerami, specjalizującymi się w różnych stylach, lub też ze zorganizowanymi grupami zawodników tak, aby naraz ćwiczyć jak najwięcej technik. Kondycjonowanie układu krążenia, prędkość wykonywania ćwiczeń, trening siłowy oraz giętkość są również ważnymi aspektami treningu zawodników MMA.
Początkowo MMA było uprawiane prawie wyłącznie przez zaawansowanych zawodników, obecnie sytuacja się zmieniła. Od kiedy owy sport stał się bardziej popularny i trenowany na szerszą skalę, stal się również bardziej dostępny dla zainteresowanych nim osób w różnym wieku. Zwolennicy tego rodzaju treningu twierdzą, że jest bezpieczny dla każdego, niezależnie od wieku i poziomu współzawdnictwa.

Strategie walki

Techniki stosowane w konkurencji MMA sprowadzają się do dwóch kategorii: uderzenia (np. kopnięcia, uderzenia kolanami, ciosy pięścią) oraz techniki grapplerskie (walka w klinczu, trzymania, techniki kończące, przetoczenia, obalenia i rzuty). Jako, że MMA nie ma żadnego sankcjonującego organu, zasady mogą się różnić w zależności od zawodów. Chociaż legalność stosowanych niektórych technik (takich jak uderzenia łokciami, uderzenia głową oraz dźwignie wykręcające małe stawy) może się różnić istnieje prawie ogólnoświatowy zakaz stosowania technik takich jak: gryzienie, uderzenia w krocze, wydrapywanie oczu, wsadzania palców w usta, nos i uszy oraz używania ucisków na wrażliwe partie ciała w celu zmniejszenia uścisku bądź chwytu.
Obecnie mistrzowie MMA muszą szkolić się w zakresie wielu różnych styli by móc zmierzyć się z mocnymi stronami przeciwnika by walczyć efektywnie we wszystkich fazach walki. Na przykład zawodnik, który walczy w pozycji stojącej będzie miał małą sposobność, aby użyć swych umiejętności w walce z mistrzem w parterowych technikach kończących, który także trenował obalenia. Wiele tradycyjnych dyscyplin pozostaje popularnymi jako sposób na zawodnika do ulepszenia aspektów jego walki.

Sprawl-and-brawl jest to taktyka w pozycji stojącej, składająca się z efektywnych uderzeń, oraz unikania walki w parterze zazwyczaj przez stosowanie techniki sprawl’a w przypadku próby dojścia do nóg, ma to za zadanie przeciwdziałać obaleniom czy też sprowadzeniom. Sprawl-and-brawl’er to zazwyczaj bokser, kickbokser, Thai bokser lub zawodnik karate zaprawiony w walkach full kontakt, trenujący zapasy tylko po to aby wiedzieć jak unikać sprowadzeń i jak utrzymać walkę w pozycji stojącej. Często, ci zawodnicy uczą się zapasów z technikami kończącymi, właśnie po to, aby uniknąć przegranej, gdyby znaleźli się na ziemi. Ten styl może być zwodniczo różny od tradycyjnych styli kickboxingu, ponieważ sprawl-and-brawlerzy muszą tak dostosowywać swoje techniki walki by móc włączyć obronę przed sprowadzeniem i walkę w parterze. Chuck Lidell oraz Mirko „Cro Crop” Filipović są reprezentantami tej techniki.

Walka w klinczu oraz tzw. dirty boxing są taktykami, na które składa się stosowanie trzymania w klinczu w celu uniemożliwienia przeciwnikowi utrzymywania dystansu w celu stosowania dostępnych uderzeń i kopnięć, równocześnie próbując sprowadzić oraz uderzyć przeciwnika używając kolan i łokci. Walka w klinczu jest często stosowana przez zapaśników, którzy opanowali elementy boksu oraz zawodników Muay Thai.
Zapaśnicy mogą stosować walkę w klinczu jako sposób do unieszkodliwienia przeciwnika, którego domeną jest walka w stójce, lub by zapobiec obaleniom przez zawodnika doskonalszego w walce w parterze. Walka w klinczu zawodnika Muay Thai jest często stosowana by zakończyć walkę uderzeniami kolan i łokci. Przykładami zawodników efektywnie walczących w klinczu są Wanderlei Silva i Anderson Silva czy też wywodzący się z zapasów klasycznych – Randy Couture.

Ground-and-pound jest taktyką walki opierającą się na sprowadzeniu przeciwnika do parteru, stosując obalenie lub rzut, następnie zawodnik zdobywa pozycję dominującą lub dosiad, a następnie uderza go głównie pięściami ale także łokciami i kolanami. Ground-and-pound jest także używane jako wstęp do wykonania techniki kończącej.
Ten styl jest stosowany przez zapaśników, czy też innych zawodników zaznajomionych z obroną przed technikami kończącymi i sprowadzeniami. Sprowadzają oni walkę do parteru, utrzymują pozycję graplingową i uderzają tak długo, aż ich przeciwnik podda się lub zostanie znokautowany. Pomimo, że nie jest to tradycyjny styl atakowania (po raz pierwszy został zaprezentowany, jako efektywna technika przez mistrza UFC i PRIDE, Mark’a Coleman’a), efektywność oraz wysoka niezawodność zawodników ground-and-pound uczyniła z niego popularną taktykę. Obecnie uderzenia w parterze są niezbędną częścią treningu zawodników. Randy Couture oraz Tito Ortiz są przykładami zawodników uprawiających gound-and-pound.

Współcześnie

Zasady nowoczesnych zawodów MMA zmieniły się znacząco od pierwszych dni vale tudo, japońskich „shoot wrestling” czy też UFC 1. Jako, że wiedza dotycząca technik walki rozprzestrzeniała się wśród zawodników i widzów oczywistym stał się fakt, że stosowane dotąd minimalistyczne zasady musiały ulec zmianie. Głównym uzasadnieniem zmian było chronienie zdrowia zawodników, oraz pozbycie się negatywnego wizerunku przedstawiającego zawody jako barbarzyńskie i pozbawione jakichkolwiek zasad.
Zasady zawierały przedstawienie kategorii wagowych, było to podyktowane lepszą znajomością technik kończących wśród zawodników, co spowodowało, że różnice wagowe, przy podobnych umiejętnościach, były czynnikiem decydującym o wyniku walki. Małe, umożliwiające chwytanie rękawice zostały wprowadzone by chronić pięści i nadgarstki a także minimalizować obrażenia podczas konfrontacji. Dodatkowo rękawice miały zachęcić zawodników do uderzeń rękoma, co miało podnieść walory walki. Limity czasowe zostały wprowadzone, aby uniknąć długich walk, w których brakowało akcji, jako że zawodnicy oszczędzali siły. Walki bez limitów czasowych komplikowały program stacji, które zdecydowały się na ich transmisję. Podobne powody doprowadziły do powstanie zasady podnoszenia przeciwników do stójki, kiedy sędzia może nakazać zawodnikom porzucić pozycję parterową w wypadku, gdy obaj wydają się odpoczywać w parterze lub nie dążą do pozycji dominującej.
Rękawice były najpierw obowiązkowe w Japońskiej gali Shooto a później zostały przyjęte, przez UFC, gdy tylko rozwinęło się ono w regularny sport. W USA Stanowa Komisja do Spraw Boksu i Atletyki odegrała najistotniejszą rolę we wprowadzeniu dodatkowych zasad, ponieważ nadzorowała ona MMA w ten sam sposób, co boks. Mniejsze zawody mogą odbywać się z bardziej restrykcyjnymi zasadami, ponieważ uczestniczą w nich mniej doświadczeni zawodnicy, dla których celem jest zdobycie doświadczenia oraz rozgłosu, który w końcu pozwoli im dostać się do większych, lepiej płatnych zawodów. W Japonii i Europie nie ma żadnego nadzoru nad zawodami, więc organizacje mają większą dowolność w formowaniu zasad i strukturze zawodów.
Zwycięstwo w walce zdobywane jest zazwyczaj albo przez decyzję sędziów po upływie przyznanego czasu, albo przez decyzję sędziego ringowego (np. gdy zawodnik nie jest w stanie się bronić z powodu odniesionych obrażeń) albo przez lekarza (w skutek odniesionych obrażeń), poddanie się jednego z zawodników w skutek dźwigni kończącej lub uderzeń, poddanie przez sekundanta, który rzucił ręcznik na ring, lub w ostateczności przez nokaut.

Jeet Kune Do

Jeet Kune Do

Jeet Kune Do

Jeet Kune Do

Jeet Kune Do

Jeet Kune Do

Jeet Kune Do